Klinische studies voor ouderen testen nog te vaak de verkeerde patiënten. Ze richten zich nog te vaak op relatief fitte ouderen, terwijl artsen in de praktijk steeds meer kwetsbare 65-plussers met meerdere aandoeningen en complexe zorgnoden behandelen. Dat stelt een internationaal onderzoeksteam onder leiding van UZ Leuven in een artikel in het medische tijdschrift The Lancet. De onderzoekers pleiten ervoor dat klinische studies beter aansluiten bij de ouderen die artsen daadwerkelijk behandelen en beter rekening houden met wat voor hen belangrijk is.
Klinische studies hanteren vaak strikte deelnamecriteria om de veiligheid en werkzaamheid van behandelingen te testen. Daardoor worden kwetsbare ouderen sneller uitgesloten. Voor zorgverleners is het dan niet altijd duidelijk of onderzoeksresultaten ook gelden voor patiënten met meerdere aandoeningen, complexe zorgnoden, beperkte mobiliteit, cognitieve problemen of een beperkte fysieke en mentale draagkracht. Dat kan leiden tot zowel over- als onderbehandeling.
Het team verzamelde voorbeelden uit onder meer de oncologie, cardiologie, neurologie, orthopedie en endocrinologie van studies die kwetsbare ouderen beter bereiken. Zo wordt soms gewerkt met een lagere startdosis, extra begeleiding of minder belastende opvolging, bijvoorbeeld via huisbezoeken of onlineconsultaties.
Ook moeten studies volgens de onderzoekers verder kijken dan overleving, ziektecontrole en nevenwerkingen. Zelfstandigheid, dagelijkse activiteiten en levenskwaliteit zijn voor veel oudere patiënten minstens even belangrijke uitkomsten.
Prof. Hans Wildiers, medisch oncoloog in UZ Leuven en eerste auteur, benadrukt dat leeftijd op zich weinig zegt over de gezondheidstoestand. "De ene tachtigjarige woont zelfstandig, de andere verblijft in een woonzorgcentrum met geheugenproblemen. Toch zijn het vooral de fitte ouderen die in klinische studies terechtkomen."
De onderzoekers pleiten ervoor om patiënten, naasten, mantelzorgers en zorgverleners al bij het ontwerp van studies te betrekken. Zo kunnen studies volgens hen minder belastend en relevanter worden voor de groeiende groep kwetsbare ouderen.
