In 2025 waren 38.915 zelfstandigen of meewerkende echtgenoten langer dan een jaar erkend als arbeidsongeschikt, zo meldt het RIZIV woensdag. Het gaat om een stijging met 9,8 procent op een jaar tijd en bijna een derde meer sinds 2021 (+32,2 procent). Een van de grote oorzaken zijn depressies en burn-outs, waarvan het aantal gevallen sneller stijgt bij zelfstandigen dan bij werknemers en werkzoekenden. Anderzijds zit het percentage werkhervattingen wel in de lift.

Het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering lanceerde een nieuwe barometer gericht op zelfstandigen. Eerder was er zo'n barometer voor werknemers en werkzoekenden. Zelfstandigen vertegenwoordigen volgens de eerste 'Terug Naar Werk'-barometer (TNW) 15 procent van de arbeidsmarkt. Ze hebben een statuut dat specifieke aandacht verdient, klinkt het. De impact van hun arbeidsongeschiktheid kan bijzonder groot zijn, omdat die ook kan wegen op hun onderneming en werknemers.
Een van de twee belangrijkste oorzaken van arbeidsongeschiktheid van langer dan een jaar zijn depressies en burn-outs. Hier is er de sterkste stijging van die invaliditeiten bij zelfstandigen: +12,8 procent tegenover 2024 en +65,1 procent over vier jaar. De toename is dus groter dan bij de werknemers en werkzoekenden, bij wie er een stijging is van 4,8 procent tegenover 2021 en +30,7 procent tegenover 2021.
De barometer toont ook aan dat zelfstandigen steeds meer het werk hervatten: eind 2018 kwam het percentage werkhervattingen uit op 19,9 procent en eind 2024 was dat 27,6 procent. Die stijging is er bij de twee belangrijkste oorzaken van invaliditeit: psychische stoornissen en musculoskeletale aandoeningen.
"De TNW-barometer toont dat steeds meer zelfstandigen tijdens hun ongeschiktheid hun activiteit deeltijds hervatten. Dat laat zien dat uitval niet het einde hoeft te zijn: een groeiend aantal zelfstandigen vindt de weg terug naar het werk, vaak eerst deeltijds en daarna opnieuw voltijds", zegt minister van Middenstand, Zelfstandigen en Kmo's Eléonore Simonet in het persbericht.
"We willen zelfstandigen die uitvallen de juiste begeleiding en ondersteuning bieden om terug aan de slag te gaan", voegt minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke toe. "Met de lancering van de TNW-barometer voor zelfstandigen, creëren we een instrument dat toont welke impact de maatregelen hebben en in welke richting toekomstig beleid moet gaan. We houden zo de vinger aan de pols en kunnen bijsturen wanneer dat nodig is", aldus Vandenbroucke.