Uit de nieuwe statistieken die dinsdag door het RIZIV zijn gepubliceerd, blijkt dat het aantal mensen dat al meer dan een jaar arbeidsongeschikt is, in België in 2025 opnieuw is gestegen. Meer dan 576.000 werknemers, werklozen en zelfstandigen werden eind 2025 erkend als langdurig arbeidsongeschikt, voornamelijk vanwege psychische stoornissen of osteo-articulaire aandoeningen, waardoor de uitkeringen inmiddels bijna 10,7 miljard euro per jaar bedragen. Bijna 15.000 uitkeringsgerechtigden wonen in het buitenland.

Het aantal personen dat al meer dan een jaar als arbeidsongeschikt is erkend (de zogenaamde arbeidsongeschiktheidsperiode) en dat door de Medische Raad voor Arbeidsongeschiktheid als arbeidsongeschikt is erkend, is in 2025 verder gestegen, zowel bij werknemers en werklozen als bij zelfstandigen. Volgens de nieuwe statistieken die door het RIZIV zijn gepubliceerd, waren op 31 december 2025 537.728 werknemers en werklozen, evenals 38.915 zelfstandigen en meewerkende echtgenoten arbeidsongeschikt.

Psychische stoornissen en aandoeningen van het osteo-articulaire stelsel blijven de belangrijkste oorzaken van langdurige arbeidsongeschiktheid, waardoor de uitgaven voor uitkeringen blijven stijgen, mede onder invloed van de vergrijzing van de beroepsbevolking, de toename van het aantal uitkeringsgerechtigden en de herwaarderingen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd. De gegevens voor 2025 kunnen nog veranderen.

De stijging vertraagt bij werknemers
Bij werknemers en werklozen is het aantal invaliden tussen 2021 en 2025 met 17,92% gestegen, van 455.996 naar 537.728 personen. Vrouwen vertegenwoordigen nu bijna 61% van de uitkeringsgerechtigden, met 330.350 invaliden tegenover 207.378 mannen.

De stijging blijft bijzonder uitgesproken bij de vrouwelijke werknemers, waarvan het aantal is gestegen van 121.374 in 2021 tot 160.090 in 2025.

Het RIZIV benadrukt echter dat de stijging tussen 2024 en 2025 (+4,5%) moet worden genuanceerd. Als het effect van de verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd, die begin 2025 van kracht wordt, buiten beschouwing wordt gelaten, zou de stijging teruggebracht worden tot 1,6%. Het instituut ziet hierin een eerste effect van het nieuwe begeleidings- en evaluatiebeleid dat sinds 2024 is ingevoerd, met systematische contacten in de 4e, 7e en 11e maand van arbeidsongeschiktheid.

Tegelijkertijd constateert het RIZIV een daling van 1,68% van het aantal uitkeringsgerechtigden wegens primaire arbeidsongeschiktheid tussen 2024 en 2025, d.w.z. tijdens het eerste jaar van arbeidsongeschiktheid.

Een sterkere stijging bij zelfstandigen
Bij zelfstandigen en meewerkende echtgenoten verloopt de stijging nog sneller.

Hun aantal is gestegen van 29.439 in 2021 tot 38.915 in 2025, wat neerkomt op een stijging van 32,19% in vier jaar tijd.

Deze stijging is bijzonder groot bij zelfstandige vrouwen (+40,69%), tegenover +26,19% bij mannen.

Het RIZIV schrijft deze ontwikkeling toe aan verschillende structurele factoren: de vergrijzing van de bevolking, de geleidelijke verhoging van de pensioenleeftijd bij vrouwen en de toenemende arbeidsparticipatie van vrouwen, ook in de hogere leeftijdsgroepen.

De 55- tot 64-jarigen blijven het zwaarst getroffen
De meest getroffen leeftijdsgroepen blijven de 55- tot 64-jarigen. Bij de loontrekkenden en werklozen tellen de groepen van 55-59 jaar en 60-64 jaar elk meer dan 118.000 invaliden. Bij de zelfstandigen behoren ook meer dan 20.000 invaliden tot deze leeftijdsgroep.

Psychische stoornissen overheersen ruimschoots
De statistieken bevestigen het toenemende aandeel van psychische aandoeningen. Bij werknemers en werklozen hebben 209.245 personen in 2025 te maken met psychische en gedragsstoornissen, wat neerkomt op bijna 39% van alle arbeidsongeschikten.

Aandoeningen van het bot- en gewrichtsstelsel, de spieren en het bindweefsel komen op de tweede plaats met 169.238 arbeidsongeschikten, ofwel bijna een derde van de dossiers.

Het RIZIV merkt in dit verband op dat “steeds meer analyses het verband benadrukken tussen stress, arbeidsomstandigheden en gebrek aan interesse in het werk enerzijds, en arbeidsongeschiktheid anderzijds”. De instelling benadrukt ook “de zeer grote invloed van de werkomgeving op de terugkeer naar het werk”, met name de relaties met collega’s, de hiërarchie en de werksfeer.

Bij zelfstandigen hebben 11.467 personen in 2025 te maken met psychische stoornissen, tegenover 7.485 in 2021, terwijl 11.040 arbeidsongeschikten te maken hebben met aandoeningen aan het bot- en gewrichtsstelsel.

Omgekeerd maken hart- en vaatziekten een afnemend deel uit van de langdurige arbeidsongeschiktheid. Het RIZIV schat dat de vooruitgang in de geneeskunde het nu mogelijk maakt om bepaalde aandoeningen van het hart- en vaatstelsel beter te behandelen.

Een chronificatie van langdurige arbeidsongeschiktheid
De tabellen met betrekking tot het jaar waarin de ziekte is begonnen, tonen ook een toenemende chronificatie van langdurige arbeidsongeschiktheid.

Bij de werknemers en werklozen waren 72.406 invaliden die eind 2025 waren geregistreerd, in 2024 arbeidsongeschikt geworden, tegenover 57.549 in 2023 en 47.112 in 2022.

Uitgaven van bijna 10 miljard euro
Tegelijkertijd blijven de uitgaven voor uitkeringen stijgen. Voor werknemers en werklozen bedraagt het totale bedrag aan uitbetaalde invaliditeitsuitkeringen 9,97 miljard euro in 2025, tegenover 6,96 miljard in 2021.

De gemiddelde daguitkering bedraagt nu 62,17 euro, een stijging van 2,21% op jaarbasis. Het RIZIV schrijft deze stijging toe aan de indexeringen en herwaarderingen waartoe de regering heeft besloten, met name voor invaliden die een minimumuitkering ontvangen.

Bij de zelfstandigen bedragen de totale kosten van de uitkeringen 666,9 miljoen euro in 2025, tegenover 428,4 miljoen vier jaar eerder.

De gemiddelde dagvergoeding in de regeling voor zelfstandigen bedraagt 58,07 euro, tegenover 56,87 euro in 2024. In deze regeling blijven de bedragen forfaitair en variëren ze naargelang de gezinssituatie en het al dan niet voortzetten van een beroepsactiviteit.

Bijna 15.000 uitkeringsgerechtigden wonen in het buitenland
In 2025 telde België meer dan 576.000 werknemers en zelfstandigen die al meer dan een jaar arbeidsongeschikt waren. Daarvan woonden 14.713 in het buitenland terwijl ze een uitkering van de Belgische staat ontvingen.

Volgens een analyse die door de Het Laatste Nieuws werd gepubliceerd op basis van cijfers van het RIZIV, zou het aantal uitkeringsgerechtigden dat buiten België woont sinds 2020 met ongeveer 58% zijn gestegen, tegenover een stijging van ongeveer 22% voor alle langdurig zieken.

Volgens deze analyse woont de meerderheid van de in het buitenland woonachtige uitkeringsgerechtigden in Frankrijk (45%), Spanje (12,8%) en Nederland (9,7%). Het Socialistische Ziekenfonds schat ook dat deze statistieken waarschijnlijk een aanzienlijk aantal grensarbeiders omvatten.

Henegouwen blijft de meest getroffen provincie
Geografisch gezien blijft Henegouwen de provincie met het grootste aantal werknemers en werklozen met een invaliditeitsuitkering, namelijk 93.788 personen, gevolgd door de provincie Luik (58.444) en Brussel-Hoofdstad (50.741).

In het Vlaamse Gewest waren eind 2025 267.356 werknemers en werklozen arbeidsongeschikt, tegenover 205.779 in Wallonië en 50.741 in Brussel. De meest getroffen provincies zijn Antwerpen (65.727), Oost-Vlaanderen (64.310) en West-Vlaanderen (48.425).

Bij de zelfstandigen telde het Vlaamse Gewest 21.038 arbeidsongeschikten, tegenover 12.979 in Wallonië en 4.037 in Brussel. Henegouwen staat bovenaan met 4.907 arbeidsongeschikten, net voor West-Vlaanderen (4.906) en Brussel-Hoofdstad (4.037).

> Meer info over de invaliditeit van zelfstandigen
> Meer info over de invaliditeit van werknemers en werklozen